Chương trình OCOP (Mỗi xã một sản phẩm) đánh giá sản phẩm nông nghiệp địa phương theo thang 5 sao, trong đó 3 sao là mức đạt chuẩn tham gia thị trường nội địa, 4-5 sao hướng tới xuất khẩu. Việc nâng hạng sao giúp sản phẩm tăng giá trị thương mại, mở rộng kênh phân phối và khẳng định uy tín với người tiêu dùng.
Tiêu chí đánh giá OCOP gồm ba nhóm chính: sản phẩm và sức mạnh cộng đồng (chiếm tỷ trọng lớn nhất), khả năng tiếp thị, và chất lượng sản phẩm. Để nâng từ 3 sao lên 4 sao, chủ thể cần cải thiện đồng đều cả ba nhóm, đặc biệt chú trọng hồ sơ chất lượng, nhãn mác và câu chuyện sản phẩm gắn với bản sắc địa phương.
Về chất lượng sản phẩm, cần có chứng nhận VietGAP, hữu cơ hoặc các tiêu chuẩn tương đương, kèm theo kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm còn hiệu lực. Nhật ký canh tác điện tử và hệ thống truy xuất nguồn gốc (tem QR, mã số vùng trồng) là lợi thế lớn khi hội đồng chấm điểm xem xét hồ sơ 4-5 sao.
Bao bì và nhãn mác cần đáp ứng đầy đủ quy định hiện hành, thể hiện rõ thông tin sản phẩm, thành phần, hạn sử dụng và mã truy xuất. Đầu tư thiết kế bao bì chuyên nghiệp, phù hợp văn hóa vùng miền sẽ tạo điểm nhấn trong mắt hội đồng đánh giá OCOP cấp tỉnh và trung ương.
Năng lực kinh doanh và tiếp thị cũng được chấm điểm sát sao: cần có kế hoạch kinh doanh bài bản, kênh bán hàng đa dạng (sàn thương mại điện tử, siêu thị, xuất khẩu) và doanh thu tăng trưởng qua các năm. HTX và doanh nghiệp nên lưu trữ đầy đủ hợp đồng, hóa đơn và báo cáo tài chính để minh chứng năng lực thực tế.
Lưu ý quan trọng: tiêu chí và chu kỳ đánh giá OCOP có thể được cập nhật theo từng giai đoạn, người đọc nên kiểm tra văn bản hướng dẫn mới nhất từ Bộ Nông nghiệp & PTNT hoặc Văn phòng Điều phối NTM tỉnh trước khi nộp hồ sơ nâng hạng.